Marka xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya ay adkaato, dadku waxay yiraahdaan: “Waxa qarsoon ayaa ka weyn.” Laakiin xog la'aantu ma aha caddayn shirqool. Waxa muhiimka ahi waa in la weydiiyo sababta go'aannada saameeya mustaqbalka dalka aan si cad loogu sharxin shacabka.
Dastuurka iyo khilaafka siyaasadeed
4-tii Maarso 2026, baarlamaanka Soomaaliya wuxuu ansixiyey wax-ka-beddel dastuur oo dood ka dhaliyey muddo-xileedka hay'adaha iyo waqtiga doorashooyinka. Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud wuxuu soo dhoweeyey horumarka dib-u-eegista dastuurka, halka qaar ka mid ah xildhibaannada mucaaradku ay dhaliileen natiijada. Reuters waxay 5-tii Maarso sheegtay in saameynta sharci ee wax-ka-beddelladu ay weli ahayd arrin fasiraad lagu kala aragti duwan yahay.
Dowladdu waxay sheegaysaa in ujeeddadu tahay dhammaystirka dastuurka iyo ballaarinta ka-qaybgalka doorashooyinka. Dadka ka soo horjeedana waxay ka walaacsan yihiin in xeerarka la beddelo iyadoo aan heshiis ballaaran la helin. Labada aragti waa in si furan oo sharci ah looga doodo.
Jadwal doorasho ma ku filan yahay?
15-kii Oktoobar 2026, guddiga doorashooyinka Soomaaliya wuxuu shaaciyey, sida ay Reuters werisay, in doorashooyinka labada aqal ee baarlamaanka loo qorsheeyey 15-ka Abriil 2027, tan madaxweynahana 15-ka Maajo 2027. Taariikhaha la shaaciyey waa muhiim, balse kaligood ma xallinayaan khilaafka ku saabsan habka loo fulinayo doorashooyinka.
Shacabka waxay xaq u leeyihiin inay ogaadaan xeerarka, sida kormeerku u shaqaynayo iyo habka lagu xallinayo muranka iyada oo aan rabshad la adeegsan.
Qiimaha ay dadka rayidka ahi bixiyaan
Dagaalladii Baydhabo ee 17-kii Agoosto 2026 waxay muujiyeen in khilaaf siyaasadeed uu isu rogi karo isku dhac hubaysan. Reuters waxay werisay dagaal dhex maray ciidamada dowladda federaalka iyo xoogag mucaarad ah, dhimasho iyo dhaawac soo gaaray dad rayid ah, xilli ay magaalada ka jireen duruufo bani'aadannimo oo adag.
Dadka Baydhabo waxay u baahan yihiin nabadgelyo, adeegyo iyo isla-xisaabtan, ma aha hadallo dagaalka lagu qiil siinayo.
Saameynta dibadda iyo baahida caddaynta
Falanqayn uu Chatham House daabacay 16-kii Oktoobar 2026 ayaa ka digtay in tartanka quwadaha gobolka uu sii adkayn karo qalalaasaha gudaha Soomaaliya. Tani waa aragti falanqayneed, mana aha caddayn in cid gaar ahi si qarsoodi ah u maamusho siyaasadda Soomaaliya.
Madax-bannaanida dalka waxaa xoojiya heshiisyo cad, xog la heli karo iyo go'aanno shacabka loo sharxo.
Su'aalaha ay tahay in laga jawaabo
Waa maxay xeerka lagu qabanayo doorashooyinka? Sidee loo xallinayaa muranka dowladda federaalka iyo dowlad-goboleedyada? Sidee loo ilaalinayaa shacabka marka khilaafku kaco? Xaggee laga heli karaa xogta kharashaadka dadweynaha iyo go'aannada waaweyn? Sidee loo hubinayaa in waxbarashada, caafimaadka iyo adeegyada kale aysan u istaagin khilaaf siyaasadeed?
Su'aalahani eedayn ma aha; waa dalab isla-xisaabtan.
Shacabku wuxuu mudan yahay jawaab
Dowladdu waa inay sharaxdo go'aannadeeda oo ay qaaddo masuuliyadda natiijooyinkooda. Mucaaradku waa inuu soo bandhigaa beddel cad oo uu diido rabshadda. Hoggaanka dowlad-goboleedyaduna waa inuu ilaaliyaa danaha dadka.
Ma sheeganayo inaan ogahay waxa ka dhacaya albaabada xiran. Waxaan se ogahay in jawaab la'aantu dhaliso jahawareer. Cinwaankani waa su'aal ku saabsan daahfurnaanta, ma aha eedayn aan caddayn lahayn.
Ilaha
Reuters, 5 Maarso 2026: https://www.reuters.com/world/africa/somali-parliament-approves-constitution-change-extend-presidents-term-delay-2026-03-05/
Reuters, 15 Oktoobar 2026: https://www.reuters.com/world/africa/somalia-says-it-will-hold-presidential-election-may-2027-2026-10-15/
Reuters, 17 Agoosto 2026: https://www.reuters.com/world/somalia-federal-troops-armed-opposition-clash-baidoa-city-2026-08-17/
Chatham House, 16 Oktoobar 2026: https://www.chathamhouse.org/2026/10/foreign-rivalries-risk-turning-somalias-political-crisis-protracted-war